Kleurplaat herfst

Bladeren, een eikel, een kastanje en een pompoen liggen hier samen te wachten op kleur.

Twee grote bladvormen liggen boven aan het blad over elkaar heen: een blad met puntige, ietwat gekartelde lobben zoals van een esdoorn, en ernaast een blad met een golvende rand zoals van een eik, met een duidelijke lange nerf in het midden. Onder de bladeren ligt een eikel met een gestreept, geblokt dopje, en daarnaast een kastanje die net zichtbaar wordt uit een bolster vol korte stekelige punten. Rechtsonder vult een grote pompoen de hoek, met diepe ribbels over de hele bol en een dikke, gekrulde steel bovenaan. Linksonder ligt nog een derde, langwerpig blad met rechte, evenwijdige lijnen erin.

Door beide grote bladeren loopt een lange, rechte lijn schuin van punt tot voet, de dikke hoofdnerf die de bladsteel voortzet tot in de top van het blad. Die ene rechte lijn steekt scherp af tussen al die grillige, gekartelde bladranden eromheen, en is de eenvoudigste lijn op de hele pagina om in te kleuren: één rustige haal met de stift, het liefst in een net iets donkerdere kleur dan de rest van het blad zodat hij als een aparte laag zichtbaar blijft.

Bladeren verkleuren en vallen van de boom wanneer de dagen korter en kouder worden, en onder diezelfde bomen liggen dan vaak ook eikels en kastanjes op de grond. Een eikel is het zaad van de eikenboom en wordt graag verzameld door eekhoorns, terwijl een kastanje in zijn stekelige bolster beschermd zit tot die bolster vanzelf openbarst. Een pompoen groeit juist niet aan een boom maar laag bij de grond, aan een lange rankende plant, en wordt pas zwaar en rond als hij lang genoeg de tijd krijgt om te groeien.

Het grote, open oppervlak van de pompoen leent zich goed voor brede stiften die snel een vlak vullen, terwijl de fijne nerven in beide bladeren beter tot hun recht komen met een dunne fineliner of een scherp potlood, zodat de lijnen niet verdwijnen onder een dikke laag kleur. De stekels rond de kastanje zijn klein en dicht opeen getekend, en gaan het makkelijkst één voor één met een puntig potlood in plaats van in één beweging met een stift.

Begin bij de pompoen als je liever eerst een groot vlak afmaakt voordat je aan de details begint, want die keuze bepaalt meteen de zwaarte van de rest van de pagina. Werk je liever van klein naar groot, begin dan bij de eikel en de kastanje en bewaar de bladeren en de pompoen voor het laatst, zodat de kleinste vormen niet per ongeluk onder een uitschietende stiftlijn verdwijnen.

Er blijft op deze pagina best wat wit papier open tussen de losse vormen, en dat hoeft niet meteen opgevuld te worden: een lichte kleur op de achtergrond laat de zwarte lijnen van de bladeren sterker naar voren komen, terwijl helemaal wit papier de eikel, de kastanje en de pompoen wat losser naast elkaar laat staan. Wie liever met krijt werkt dan met stift, kan de pompoen en de grote bladeren daarmee prima aan, al vraagt het geblokte dopje van de eikel door zijn kleine ruitjes toch weer om een fijnere punt.

Deze pagina past bij een middag na een wandeling waarop een tas vol bladeren, eikels en kastanjes is meegenomen, en waarbij de gevonden vormen naast de tekening gelegd kunnen worden ter vergelijking. Ze werkt net zo goed op een regenachtige middag aan de keukentafel, of als onderdeel van een klasproject over de seizoenen.

Gepubliceerd op 2 september 2026Bijgewerkt op 2 september 2026662 woorden