Kleurplaten voor de seizoenen

De seizoenen zijn het enige onderwerp op deze site waar de kleuren zich min of meer vanzelf aandienen. Bij een dier kan een kind alle kanten op; bij een herfstblad ligt de richting al vast voordat het potlood het papier raakt. Dat is geen beperking maar een steuntje: wie nog niet zo goed weet welke kleur waar hoort, komt bij deze acht tekeningen makkelijker op gang dan bij een lege vorm.

De herfstplaat is de drukste van de acht. Er liggen esdoorn- en eikenbladeren door elkaar, met een eikel, een kastanje in zijn stekelige bolster en een geribbelde pompoen ertussen. Alles overlapt elkaar een beetje, wat betekent dat je bij het inkleuren steeds moet kiezen welk blad voor het andere ligt. Dat is precies het soort keuze waar een kind een half uur zoet mee is.

De zomer- en de vakantieplaat lijken op elkaar en zijn het niet. Op de zomerplaat staat een zeilboot op golvend water met een zon erboven, en op het strand ervoor een ijshoorntje en een strandbal. De vakantieplaat kijkt de andere kant op: een emmer met een schepje, een strandbal en een dichtgeklapte parasol in het zand, met de zee op de achtergrond. De eerste is een uitzicht, de tweede is wat er naast je ligt.

Hetzelfde geldt voor winter en sneeuwpop. De winterplaat is een tafereel met een sneeuwpop, wanten aan een koordje, een houten slee en losse sneeuwvlokken eromheen. De sneeuwpopplaat is één sneeuwpop die je recht aankijkt, met een hoge hoed, een wortelneus en drie ronde knopen. Wie een kind een rustige tekening wil geven, kiest de tweede; wie wil dat het langer duurt, de eerste.

De pompoen staat in deze rubriek en niet ergens anders, omdat een pompoen in Nederland vooral een herfstding is. Er staan er drie op het vel, in verschillende maten, met diepe ribbels en gekrulde stelen, en met grote bladeren ertussen. De ribbels zijn de reden dat deze plaat er beter uitziet met kleurpotlood dan met stift: je kunt er licht en donker in leggen zonder dat de lijnen wegvallen.

Acht tekeningen voor vier seizoenen betekent dat sommige seizoenen er twee hebben. Dat is geen verdeelfout maar volgt de vraag: de zomer heeft een uitzicht en een strandplaat, de winter een tafereel en een losse sneeuwpop, en de herfst heeft naast de bladeren ook de pompoen. Voorjaar heeft er één, en dat is de lenteplaat met de bloesemtak en de vogel. Wie een rubriek van voor naar achter doorwerkt, komt dus twee keer bij hetzelfde jaargetijde uit met een andere tekening.

Deze rubriek is ook de enige waar het loont om een plaat te bewaren tot het zover is. Een sneeuwpop in juli kleurt precies even goed, maar hij wordt minder vaak opgehangen. Wie de kleurplaten voor een klas of een groep uitzoekt, kan de acht platen over het jaar verdelen en per seizoen twee klaarleggen, in plaats van ze allemaal in dezelfde week te printen en de rest te laten liggen.

De acht platen samen laten ook zien hoe verschillend een tekening van hetzelfde jaargetijde kan zijn. Herfst is hier bladeren op de grond en geen boom; lente is een tak op ooghoogte en geen veld; zomer is water in de verte en vakantie is zand vlak voor je voeten. Wie de rubriek doorloopt, ziet vier keer een ander standpunt in plaats van vier keer hetzelfde landschap in een andere kleur, en dat is bij dit onderwerp de moeilijkste val om te vermijden.

Gepubliceerd op 2 september 2026Bijgewerkt op 2 september 2026599 woorden